Drinkwaterkwaliteit bij rundvee
De kwaliteit van het drinkwater voor runderen is in de afgelopen jaren flink verbeterd. Desondanks is nog altijd ruim tien procent van het water ongeschikt, zo blijkt uit recent onderzoek van watermonsters in het GD-laboratorium.
Goed water is nodig voor gezonde dieren. Maar wat is goed water? Drinkwater voor dieren moet aan drie eisen voldoen:
- Het moet smakelijk zijn. Dat wil zeggen dat de dieren het graag willen drinken.
- Het moet beschikbaar zijn op de plaats waar de dieren gewoonlijk drinken.
- Het water mag niet schadelijk zijn. Dit spreekt voor zich. De gezondheid, productie (en groei) van het dier mogen niet in gevaar komen.
Daarbij wordt tegenwoordig steeds strenger gecontroleerd of de producten voor menselijke consumptie, zoals melk en vlees, van goede en onverdachte kwaliteit zijn. Het water dat dieren drinken mag dit niet in gevaar brengen. Jaarlijks onderzoekt GD de kwaliteit van water dat bestemd is als drinkwater voor dieren. In 2006 was 11,6 procent ongeschikt als drinkwater (tabel 1).
Tabel 1. Percentage watermonsters dat geschikt, minder geschikt en ongeschikt is als drinkwater voor rundvee in 2006.
|
2006 |
2005 |
2004 |
Geschikt |
62,0 |
53,7 |
54,2 |
Minder geschikt |
26,4 |
27,6 |
25,8 |
Ongeschikt |
11,6 |
18,8 |
19,8 |
|
Stalwater kwetsbaar
Stalwater is nog steeds kwetsbaar voor bacteriologische verontreinigingen. In 2006 werden 23 monsters leidingwater ontvangen, die genomen zijn in de stal. Vijf van deze watermonsters waren bacteriologisch ongeschikt. In tabel 2 staat het percentage afgekeurde monsters, inclusief de reden van afkeuring over de jaren 2004 - 2006. Omdat het mogelijk is dat er meerdere redenen zijn voor de afkeuring, kan het percentage hoger zijn dan 100%.
Tabel 2. Percentage afgekeurde monsters drinkwater met reden van afkeuring (er kunnen meerdere redenen tegelijk gelden).
|
2006 |
2005 |
2004 |
Percentage afgekeurde monsters |
11,6 |
18,8 |
19,8 |
H2S |
2,1 |
5,0 |
1,5 |
Totaal kiemgetal |
16.4 |
22,0 |
35,1 |
E. coligetal |
6,9 |
21,3 |
15,2 |
Ammonium |
10,1 |
12,4 |
9,5 |
Chloride |
2,1 |
0,0 |
1,2 |
Hardheid |
38,6 |
30,9 |
31,3 |
IJzer |
27,5 |
18,1 |
17,9 |
Mangaan |
10,6 |
6,0 |
3,6 |
Natrium |
1,6 |
2,5 |
0,6 |
Nitraat |
0,5 |
0,0 |
0,9 |
Nitriet |
5,3 |
5,0 |
3,3 |
Zuurgraad (pH) |
0,0 |
1,4 |
0,3 |
Sulfaat |
2,1 |
2,5 |
2,1 |
|
Wees scherp op kwaliteit drinkwater
GD adviseert rundveehouders de kwaliteit van het drinkwater jaarlijks te laten onderzoeken om zo de kwaliteit te bewaken. Met de GD-zelftest kan snel een indruk worden verkregen van de waterkwaliteit per drinkpunt. Via de GD-zelftest worden de algemene kwaliteitskenmerken, zoals kleur, geur, helderheid en bezinksel beoordeeld. Verschillen in resultaten per drinkpunt wijzen op verontreinigde leidingen. Dit levert risico's op voor rundvee. Een bacteriologische
verontreiniging kan ervoor zorgen dat er ongewenste omzettingen plaatsvinden (nitraat naar nitriet, sulfaat naar sulfide).
Dit is schadelijk voor de gezondheid van de koeien. Een chemische verontreiniging kan een slechte smaak aan het water geven, waardoor de dieren het minder graag drinken en dat betekent vaak ook minder voeropname en minder
melk.
Als het water wordt gebruikt voor het reinigen van de melktank, dan moet het water zelfs van onberispelijke kwaliteit zijn. GD onderzoekt het water om vast te stellen of de veiligheid voor runderen verzekerd is, de smaak van het water niet verkeerd is en of het water gebruikt mag worden om de melktank te reinigen. Soms is aanvullend onderzoek nodig: bij verdenking van verontreiniging (bijvoorbeeld door een riooloverstort) of als er teveel schimmels en/of mycotoxinen in het water zitten. Onderzoek hierop moet apart worden aangevraagd, dit valt namelijk niet onder het standaard onderzoek.
bron: GD |
