Cryptosporidiose

Diarree bij jonge kalveren veroorzaakt op veel bedrijven aanzienlijke economische schade. Kalverdiarree is een multifactorieel probleem. Het al dan niet aanslaan van infectieuze agentia wordt vooral bepaald door de infectiedruk, de bedrijfshygiëne en de mate van intestinale immuniteit. Bekende veroorzakers van neonatale kalverdiarree zijn E. coli en Rota- en Coronavirussen. Een vierde belangrijke veroorzaker van neonatale kalverdiarree is Cryptosporidium parvum. Dit is een coccidiose-achtige parasiet.
Cryptosporidiose komt voor als primaire aandoening en als secundaire aandoening in combinatie met Coli-Rota- en/of Corona-diarree.

Cyclus van Cryptosporidium parvum

Cryptosporidium parvum is een venijnige parasiet, die als hij eenmaal is opgedoken, op een aantal manieren voor besmetting blijft zorgen. Volwassen runderen scheiden in de faeces kleine hoeveelheden oöcysten van Cryptosporidium parvum uit. Door deze oöcysten kunnen de kalveren meteen na hun geboorte besmet worden. Eenmaal in het kalf, vermeerdert Cryptosporidium parvum zich explosief en brengt veel schade toe aan het darmweefsel. Reeds binnen vier dagen na de opname van enkele oöcysten, gaat een besmet kalf zelf grote hoeveelheden infectieuze oöcysten uitscheiden. Dit leidt weer tot een eigen herbesmetting van het kalf. Dit kalf is via de oöcysten in zijn faeces ook nog eens een bron van besmetting voor andere kalveren. Bovendien kunnen infectieuze oöcysten dankzij hun dikke wand enkele maanden buiten het kalf overleven.

Cryptosporidiose kan een hardnekkig bedrijfsprobleem zijn

Cryptosporidium parvum veroorzaakt vooral diarree bij kalveren die tussen 5 en 20 dagen oud zijn. Het ziektebeeld is niet uniek, het is dus moeilijk de ziekte klinisch te onderscheiden van andere darminfecties bij jonge kalveren. De eerste symptomen zijn lusteloosheid en verlies van eetlust, gevolgd door met tussenpozen optredende diarree en uitdroging. De normale behandeling van diarree (het toedienen van vocht met electrolyten en antibiotica) heeft onvoldoende effect bij door Cryptosporidiose veroorzaakte diarree. Tijdens de ziekte treedt een aanzienlijk verlies van lichaamsgewicht op. Sommige kalveren sterven uiteindelijk sterk vermagerd. Bepaalde stammen van Cryptosporidium parvum zijn zo vervelend, dat zij 25% sterfte veroorzaken. Kalveren die na een periode van 7 tot 15 dagen herstellen van klinische cryptosporidiose vertonen een uitgesproken groeivertraging, met alle nadelige (economische) gevolgen van dien.
Zonder adequaat ingrijpen groeit cryptosporidiose uit tot een hardnekkig bedrijfsprobleem. 

Aanvullende diagnostiek

Microscopisch kunnen oöcysten in de mest worden aangetoond.
Bij sectie blijkt de dunne darm het zwaarst aangetast.

Behandeling

Behandeling tegen cryptosporidiose is alleen mogelijk met Halocur, niet met andere middelen.